Wjeles

Wjeles. Našočasny přibóh na Ukrainje. Žórło: www.slavicsouvenirs.com
Wjeles. Našočasny přibóh na Ukrainje. Žórło: www.slavicsouvenirs.com

Słowjanskeho boha skotu, płódnosće a derjeměća wobswědča přisamom jeno ruske žórła, na přikład Słowo wo Igorowym połku a Хожде́ние Богоро́дицы по му́кам ‚Chodźenje Maćerje Božeje po čwělach‘. Wón bu pak tež wot nawječornych Słowjanow česćeny, kaž archeologiske namakanki falliskich sóškow, kotrež so Wjelesej připisaju, w Pólskej a pola Baltiskich Słowjanow poruča. W Čěskej su so prajidma kaž „Kotry wjeles je dha ći to šeptał?“ abo „Při Wjelesu!“ zachowałe, kiž na Wjelesowe podjablenje pokazaju. Runje rohaći skótni a płódnostni bohowje kaž Wjeles, Pan a faunowje abo satyrowje antikskeho swěta buchu wosebje husto čertej runostajeni. W tutym směrje tež litawske velnias abo velinas poznamjenitej djasa.

Ruske teksty mjenuja Wjelesa ско́тьего бо́га ‚skoćaceho boha‘, tola połodnišoruske domchowanske nałožki, kaž wobwiće „Wjelesoweje brody“ z kłosami, pokazaju, zo bě tež jeho wliw na žně připóznawany. Wjelesa bychu jako rohateho hada z dołhej brodu zwobraznili; takle so jewjaceho bychu runočasnje měli za Pjerunoweho njepřećela, w tutym poměrje wón sobu znazorni napřećiwnosć kaž tež zhromadnosć njebja a podzemskeho swěta. Jako zastupjer podswěta bě wón zdobom knjez nad mócnarstwom njebohich.

 

Druzy bohojo ruskeho pantheona – Stribog, Chors, Simargl a Trojan – su skoro jeno w ranišosłowjanskich žórłach dokładźeni, a jich woznam je tak njejasny, zo móža so we zwisku z Połóbskimi Słowjanami zanjechać.